علیرضا خنجری

خالق کاراکتر تلویزیونی دانشپز-خالق کاراکتر موش انگیزه خوار-مبتکر سناریوهای خنگ آموز علم

علیرضا خنجری

خالق کاراکتر تلویزیونی دانشپز-خالق کاراکتر موش انگیزه خوار-مبتکر سناریوهای خنگ آموز علم

علیرضا خنجری

الیاف لاف نمی زنند!

دوشنبه, ۸ تیر ۱۳۹۴، ۰۴:۱۵ ق.ظ

الیاف

آرشه ویولن، آشیانه پرندگان،خشت، نمد، لثه، بتون، کاغذ، فایبر گلاس، درخت، پیله کرم ابریشم، شاخ کرگدن، پوست نارگیل، تخم طالبی و خربزه، نان و غلات، ترمز ماشین، آجر و سفال از یک خانواده نیستند، اما یک وجه مشترک دارند، آن هم ارتباط نزدیکشان با الیاف است. الیاف نقش تشکیل دهنده،نگهدارنده، حفاظت کننده، پر کننده، روکش کننده، مقاوم کننده، جذب کننده را دارند، البته شم ژورنالیستی علم، به من میگه این کاربردها معدودی از خواص مکانیکی الیاف است. در میوه ها و سبزیجات الیاف را بسیار می توان مشاهده کرد، به خصوص در پوسته نارگیل این الیاف به شکل ماکروسکپیک قابل مشاهده است. تنورهای محلی با خشتی درست می شدند که الیاف آن پوست نوعی بز کوهی بود. و البته هر کسی هم مهارت تنور درست کردن را نداشت و اگر داشت دستمزد خوبی برای تنور خود می گرفت.

به طرز قرار گرفتن هسته در وسط میوه توجه کنید، مثلا الان که فصل انبه هم هست، چطور یک انبه هسته خود را در وسط محکم گرفته است، گویا آن را اسیر کرده و دست و بالش را بسته است. یا اگر اهل انبه نیستید، به دانه های داخل گرمک، طالبی، خربزه توجه کنید، ببینید این دانه ها چطور در میان انبوهی از الیاف شناور شده اند. البته گوشت و پوست این میوه ها از الیاف است.

نه تنها میوه ها که حیوانات هم دارای شاخص های الیافی بسیاری هستند، از شاخ کرگدن که حاصل در هم تنیده شدن الیاف های کراتین است تا دم اسب که در ساخت ادوات موسیقی مانند آرشه ویولن کاربرد دارد. الیاف جمع لیف است و جالب اینکه خود لیف هم از الیاف تشکیل شده است. 

الیاف در لغت جمع لیف است، اما در نگاه فیزیکی، شامل رشته های بی سر و تهَی است که نامنظم در یک مکان گرد هم آمده اند و خاصیت های عجیب و غریبی را ایجاد می کنند. با اینکه سر و تهی ندارند و به جای خاصی وابسته نیستند، اما بسیار متحدند و تا آنجا که می شود، به کانون حفاظت از کانون خانوادگیشان پایبندند.

کافی است نگاهی به خاصیت مکانیکی الیاف پوست نارگیل یا پیله کرم ابریشم یا تار عنکبوت و یا حتی کاغذ بیاندازید تا بفهمید که چقدر این ساختار فیزیکی-مکانیکی قدرت و صلابت دارد. البته همه ما کما بیش از خاصیت تارعنکبوت و کاربرد آن در جلیقه ضد گلوله با خبریم، اما کمتر کسی می داند که یک دسته نیازمندی های روزنامه همشهری می توان حکم یک سپر ضد گلوله و یا ضد ضربات قمه و چاقو را بازی کند. کافی است یک دسته کامل از این نیازمندی های روزنامه ای را در یک محل قرار دهید و با یک چاقو به آن حمله کنید و ضربه بزنید، خواهید دید که بازنده سرنیزه شماست. این به خاطر الیافی است که کاغذ را می سازد. خود کاغذ از درخت درست می شود و چوب هم از الیاف به هم تنیده تشکیل شده است. 

این یک حدس ژورنالیستی است ولی دور از واقعیت نیست که بشر شاید به لطف همین الیاف تایر اتومبیل، بتون آرمه، سیم بکسل و قایق های سبک و سریع را ساخته است. در مورد تایر اتومبیل که از رشته سیم هایی داخل آن استفاده شده که حکم همان الیاف را دارند، در بتون آرمه، آرماتورها حکم الیاف را پیدا می کنند، در سیم بکسل سیم هایی که به هم تنیده شده اند، درست مانند الیافی که یک نخ را می سازد درست شده ند ولی قایق های سبک و سریع چطور؟ 

در خصوص قایق های سبک و سریع باید گفت که این موجودات دست ساز بشر، از الیاف شیشه که به آن فایبر گلاس گفته می شود استفاده می شود. این الیاف آنقدر مقاوم هستند که در مقابل برش آب، از هم باز و بریده نشوند و از بین نروند. همانطور که می دانید آب خاصیت برش بسیار زیادی دارد و لبه های آب اگر با سرعت زیاد به یک جسم وارد شود موجب بریدن آن می شود. حتی اگر آن جسم الماس باشد باز هم در مقابل خاصیت برش دادن آب ناتوان است. 

البته در مورد بتون نکته دیگری وجود دارد و آن اینکه نوعی بتون وجود دارد که واقعا از الیاف استفاده می کند و مقاوم می شود و نه تنها فقط مقاوم می شود که حتی منعطف هم می شود، خاصیتی که الیاف به آن می دهند این امکان را به بتون سخت می دهد که منعطف شود.

الیاف تقریبا در تمام زندگی ما وجود دارند و گویا زندگی ما را در لفافه ای از وجود خود پیچانده اند، برای همین سخت است از چیزی صحبت که کنی که آن چیز بر تو مشرف است و تو به آن اندازه که به تو اشراف دارد، تو به آن اشراف نداری.

این سایت هم مطالب جالبی در خصوص ویژگی ها و خاصیت الیاف و انواع آن نوشته که اگر دوست دارید در این خصوص بیشتر بدانید بد نیست به آن مراجعه کنید.

امضا علیرضا


نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی